Nederlandse contra-bakbarometer Wast en Zoon

Fontijn Antiek

Nederlandse Contra-bakbarometer
signatuur: ‘… door P. WAST en ZOON te Amsterdam.’
circa: 1808-1814
Hoogte: 116 cm

De op eiken gefineerde mahonie kast heeft verzilverde messing schaalplaten, afgeschermd door een glasdeur. De barometer is uitgevoerd in een overgangsstijl tussen Lodewijk  XVI en Empire, waarbij de eerstgenoemde stijl nog nadrukkelijk de overhand heeft. Zowel de centrumbuis als de contrabuis heeft een schaal in Engelse duimen, gecombineerd met de daarvan afgeleide ‘36-schaal’. De centrumbuis heeft tevens een verdeling in Rijnlandse duimen. Rechts van de schaalverdelingen bij deze buis zit een sleuf, waarin een handmatig te bedienen messing tendenswijzer op en neer kan worden bewogen. De vergroting van de contrabuis is 1:7.

De kwikthermometer heeft schalen in graden Réaumur en Fahrenheit. Bij de thermometerschaal staan, behalve de temperatuursindicaties, de volgende gegevens, aangegeven in graden Fahrenheit: ‘Paris 1743.’ (+99º), ‘Amst. 24 July 1808.’ (+94º), ‘Grootste Hitte te Quito in Peru.’ (+66º), ‘Oranjerie.’ (+56º), ‘Grootste Koude te Quito.’ (+52º), ‘Amst. 1740.’ (-2º) en ‘Dito 1798.’ (-4º).

De tympaan is voorzien van fraai snijwerk in de vorm van twee aan een strikje opgehangen lauwertakken. Op de bovenkant van de deur zit snijwerk dat bestaat uit gedrapeerde eikenbladeren. De reservoirkap heeft snijwerk in de vorm van een guirlande. Ook de schoorsteentjes op de onderbak en de sierknoppen aan de onderkant getuigen van een knap staaltje snijwerk. De deur is in de rechter zijstijl voorzien van een tendenswijzer voor de contrabuis en wordt geflankeerd door kolommen die voorzien zijn van messing kapitelen en basementen.

Het geheel werd vervaardigd door de meester-barometermakers van de familie Wast. Hun werk is uiterst zeldzaam en vrijwel uitsluitend van een bijzonder goede kwaliteit. Na 1814 is er helaas niets meer over de firma te vinden. In Naamregister Kooplieden 1814 van de stad Amsterdam komt het bedrijf nog voor, in de daaropvolgende aangetroffen editie (1818) niet meer. Aangenomen mag worden dat het bedrijf rond deze periode werd opgeheven. Zoals blijkt uit het hier beschreven instrument, werden er dus nog tot kort voor de opheffing kwalitatief zeer hoogwaardige barometers vervaardigd.

 

 

 Nederlandse contra-bakbarometer Wast en Zoon 
« Back to member